Bijdrage Van Raan AO Brexit


23 januari 2019

Voorzitter,

Enkele maanden geleden leek het erop dat de democratische keuze van de Britten gerespecteerd zou worden, maar nu lijkt dat opeens ver weg. De Brexit heeft niet de weg ingeluid naar een democratischer Europa, een wens die wij meermalen hebben uitgesproken.

Een democratisch Europa betekent dat een land de gelegenheid moet hebben om uit de EU te kunnen stappen. Een democratisch Europa, betekent dat Europese samenwerking tot dienst zou moeten staan de burgers van de lidstaten, dieren, natuur en milieu op een transparante en democratische wijze.

Als dat op een duurzame en democratische wijze gebeurt, zou niemand de behoefte hoeven voelen om de EU te verlaten.

De EU als tegenmacht tegen de multinationals, in plaats van de EU als hindermacht voor wat waardevol en kwetsbaar is. Natura 2000 en de vogelhabitat, wiens voorloper al in 1979 werd ingevoerd, zijn voorbeelden van hoe Europa zou moeten functioneren.

De EU als een democratisch platform van landen die afspraken maken om grensoverschrijdende klimaat- en milieuproblematiek samen op te lossen, in plaats van de EU als platform voor talloze Brusselse lobbyisten, die achter gesloten deuren enorme invloed op de Brusselse besluitvorming lijken te hebben. Een Europese Commissie die het mandaat heeft om namens de lidstaten onderhandelingen over vrijhandelsverdragen te voeren, zonder dat de lidstaten daar nog iets over te zeggen hebben.

En als een land zelfstandig bepaalt dat het het democratische en transparante platform wil verlaten, moet dat kunnen. In harmonie samenwerken, betekent ook dat de samenwerking kan worden opgezegd. En dan moet een scheiding nooit in een gijzeling eindigen. En dan mag deze gijzeling zeker niet gebruikt worden om de Nederlandse democratie verder te ondermijnen. Morgen spreken we hier verder over met minister Blok.

Want voorzitter, wat zien we? In plaats van op democratische wijze het algemene belang te dienen, zijn de onderhandelaars van de EU-27 alleen maar bezig geweest om de kortetermijnbelangen van de overblijvende lidstaten te dienen, met als resultaat dat er geen levensvatbaar akkoord is. Een brexit is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van alle onderhandelaars, niet alleen van de Britten.

Uit reconstructies van de Guardian en RTLZ blijkt dat de onderhandelaars buiten het zicht van de rest van de wereld hebben gewerkt aan een overeenkomst die, zoals het nu lijkt, niet tot een Brexit zal leiden. En aan het einde van het onderhandelen in de ‘tunnel’, een eufemisme voor een reusachtige achterkamer, is er tot een uitkomst gekomen die voor de Britten onacceptabel is.

Voorzitter, onderhandelingen zijn pas over als ze over zijn en de deal getekend is, dus het kan nog alle kanten op, maar het lijkt er toch sterk op dat de achterkamer heeft gefaald als het om de Brexit gaat; want een deal die eindigt in chaos is geen deal. Het is niet voor het eerst dat de achterkamer van de EU faalt. Zo moet de Europese Commissie met hangende pootjes naar Oekraïne om de enorme hoeveelheid plofkippenvlees die de Europese markt overspoelt enigszins terug te dringen. De achterkamer voor afspraken waarvan niemand kaan achterhalen hoe ze tot stand kwamen en die niemand steunt.

Is de minister het met de Partij voor de Dieren eens dat de Brexit het bewijs is dat de achterkamer een gepasseerd station is?

Voorzitter, wij maken ons grote zorgen over het lot van de dieren. Morgen zullen we daar ook nog over komen te spreken, maar de suggestie die nu wordt gedaan om bij een no-deal het transport over land en zee te verbieden, maar per lucht voortgang te laten vinden? Wij vinden het ongehoord om dieren in een vliegtuig te proppen. Vastgesnoerd in houten boxen worden de dieren op een traumatische reis gestuurd. En in tijden dat zowel de veestapel als de luchtvaart moet krimpen is dit een gotspe.

Wij willen zo snel mogelijk een fokverbod, zodanig dat de dieren die we naar het UK exporteren überhaupt niet geboren worden. Daarnaast willen wij de garantie dat de kosten voor het keurpunten volledig voor rekening van de sector komt. Bij het ronde tafelgesprek over de Brexit was de NVWA duidelijk: de sector is verantwoordelijk voor de keurpunten. Nu lezen we dat de NVWA steeds meer de regie naar zich toetrekt. Gaat een ministerie, LNV of een ander ministerie, hieraan meebetalen?

Voorzitter, de Partij voor de Dieren blijft positief, en hoopt dat deze onprettige brexitkronieken het begin van een democratischer Europa inluiden.

Dank u wel