Vragen Van Raan over uitge­lekte markt­on­derzoek naar Lelystad Airport


Vragen van het lid Van Raan (Partij voor de Dieren) aan de minister van I&W over het uitgelekte marktonderzoek naar Lelystad Airport en de stelling van Wizz Air dat prijsvechters niet kunnen worden geweerd vanaf Lelystad Airport.

  1. Kent u het bericht “Geheim rapport: Lelystad Airport kan Schiphol ruimte bieden”?[1]
  2. Klopt het dat in dit rapport staat vermeld dat, een paar jaar na de opening, vooral nieuwe prijsvechters zich op Lelystad Airport zullen vestigen? Zo nee, hoe zit het dan?
  3. Kent u het bericht “Geen prijsvechters vanaf Lelystad? ‘Ze kunnen ons niet weren’, zegt Wizz Air’?[2]
  4. Wat is uw reactie op de stelling van Wizz Air dat prijsvechters niet geweerd kunnen worden van Lelystad Airport?
  5. Klopt de stelling van Wizz Air dat prijsvechters niet geweerd kunnen worden van Lelystad Airport? Zo nee, hoe zit het dan? Zo ja, wat gaat u daar aan doen?
  6. Hoe gaat u de prijsvechters duidelijk maken dat ze zich geen illusies hoeven te maken omdat een meerderheid in de Tweede Kamer zich heeft uitgesproken tegen autonome groei en vracht op Lelystad Airport?[3]
  7. Als het puntje bij paaltje komt, kiest u dan voor de prijsvechters of voor de democratie?
  8. Waarom maakt u geen gebruik van het momentum in diverse dossiers om de plannen voor Lelystad Airport definitief af te blazen wat, net als een stevige krimp van de luchtvaartsector, goed zou zijn voor klimaat, leefomgeving en veiligheid van mens en dier?
  9. Kunt u, als opdrachtgever van dit rapport, toelichten hoe het mogelijk is dat dit rapport al door de NOS kon worden ingezien voordat het ter beschikking is gesteld aan de Tweede Kamer?
  10. Bent u bereid om dit rapport per direct aan de Tweede Kamer toe te zenden? Zo nee, waarom niet?
  11. Hoe lang wilde u dit rapport aanvankelijk nog geheim houden?
  12. Waarom wilde u dit rapport nog geheim houden?
  13. Hoe plaatst u het lekken van dit rapport naar de pers, voordat de Tweede Kamer is geïnformeerd, binnen uw doelstelling om transparant met de buitenwereld te communiceren?
  14. Hoe plaatst u het lekken van dit rapport naar de pers, voordat de Tweede Kamer is geïnformeerd, binnen uw doelstelling om het vertrouwen te herstellen inzake het dossier Lelystad Airport?
  15. Kunt u deze vragen een voor een beantwoorden, zonder naar eerdere antwoorden te verwijzen?

[1] https://nos.nl/artikel/2309445-geheim-rapport-lelystad-airport-kan-schiphol-ruimte-bieden.html

[2] https://www.nrc.nl/nieuws/2019/11/11/geen-prijsvechters-vanaf-lelystad-ze-kunnen-ons-niet-weren-zegt-wizz-air-a3979977

[3] Motie Laçin c.s. (31936-565)

Antwoorddatum: 9 dec. 2019

Vragen van het lid Van Raan (Partij voor de Dieren) aan de minister van I&W over het uitgelekte marktonderzoek naar Lelystad Airport en de
stelling van Wizz Air dat prijsvechters niet kunnen worden geweerd vanaf Lelystad Airport.

1. Kent u het bericht 'Geheim rapport: Lelystad Airport kan Schiphol ruimte bieden'?

Antwoord 1. Ja.

2. Klopt het dat in dit rapport staat vermeld dat, een paar jaar na de opening, vooral nieuwe prijsvechters zich op Lelystad Airport zullen vestigen? Zo nee, hoe zit het dan?

Antwoord 2. Nee, dit klopt niet. De conclusie van M3 is dat het instrument VVR doet wat is beoogd: namelijk het - binnen de door de EU gestelde grenzen - maximaal bevorderen van het verplaatsen van punt-tot-punt verkeer van Schiphol naar Lelystad Airport en tegelijkertijd garanderen dat de vrijgekomen slots op Schiphol vrijkomen voor transferverkeer. In verband met de schaarse capaciteit op Schiphol zullen luchtvaartmaatschappijen zich naar verwachting maximaal inzetten om slots op Lelystad Airport te bemachtigen. Dit betekent dat luchtvaartmaatschappijen die op Schiphol opereren bereid zijn slots voor punt-tot-punt vluchten over te dragen of zelf om te zetten naar transfervluchten om prioriteit te krijgen bij de slotverdeling op Lelystad Airport. Gelet op de strikte voorwaarden van de EU waarbij de markt weliswaar gereguleerd mag worden maar vrije markttoegang niet geheel mag worden uitgesloten moet hierdoor volgens de analyse rekening gehouden worden met circa 10 tot 20% autonome groei op Lelystad Airport.

In het verlengde van de VVR en in lijn met de motie Kröger[1], zal Nederland in het kader van de herziening van de Europese slotverordening verder aandringen op aanscherping van het instrumentarium, zodat de slotcoördinator bij de toewijzing van slots meer rekening moet houden met de netwerkkwaliteit en duurzaamheid. Naast de herziening van de Europese slotverordening zullen goedkopere tarieven dan Schiphol, nieuwe sturingsinstrumenten en/of een nieuwe VVR er aan bijdragen dat Lelystad Airport ook voor de resterende 20.000 vliegtuigbewegingen - na 25.000 vliegtuigbewegingen – de rol van overloopluchthaven kan blijven vervullen ten behoeve van de versterking van de netwerkfunctie van Schiphol.

3. Kent u het bericht "Geen prijsvechters vanaf Lelystad? 'Ze kunnen ons niet weren', zegt Wizz Air"?

Antwoord 3. Ja.

4. Wat is uw reactie op de stelling van Wizz Air dat prijsvechters niet geweerd kunnen worden van Lelystad Airport?

Antwoord 4. Lelystad Airport is ontwikkeld om als overloopluchthaven verkeer over te nemen van Schiphol dat niet ondersteunend is aan het netwerk van verbindingen, waaronder ook prijsvechters. Hierdoor kan de schaarse capaciteit op Schiphol zo efficiënt mogelijk worden benut ter versterking van de netwerkkwaliteit. In verband met de verwachte schaarste zal Lelystad Airport vanaf de openstelling aangewezen zijn als slotgecoördineerde luchthaven. Dit betekent dat de Europese slotverordening van toepassing is. Binnen de strikte voorwaarden van de EU regelt de verkeersverdelingsregel dat na de toepassing van de regels uit de slotverordening het verkeer afkomstig van Schiphol prioriteit zal krijgen bij de slotuitgifte op Lelystad Airport. Het volledig uitsluiten van verkeer dat niet afkomstig is van Schiphol is niet mogelijk in verband met de strikte voorwaarden van de EU met betrekking tot non-discriminatie, proportionaliteit en vrije markttoegang.

5. Klopt de stelling van Wizz Air dat prijsvechters niet geweerd kunnen worden van Lelystad Airport? Zo nee, hoe zit het dan? Zo ja, wat gaat u daaraan doen?

Antwoord 5. Zie het antwoord op vraag 4.

6. Hoe gaat u de prijsvechters duidelijk maken dat ze zich geen illusies hoeven te maken, omdat een meerderheid in de Tweede Kamer zich heeft uitgesproken tegen autonome groei en vracht op Lelystad Airport?

Antwoord 6. Zie het antwoord op vraag 4.

7. Als het puntje bij paaltje komt, kiest u dan voor de prijsvechters of voor de democratie?

Antwoord 7. Zie het antwoord op vraag 4.

8. Waarom maakt u geen gebruik van het momentum in diverse dossiers om de plannen voor Lelystad Airport definitief af te blazen, wat net als een stevige krimp van de luchtvaartsector, goed zou zijn voor klimaat, leefomgeving en veiligheid van mens en dier?

Antwoord 8. Lelystad Airport is ontwikkeld om verkeer over te nemen van Schiphol dat niet ondersteunend is aan het netwerk van verbindingen. Hierdoor kan de capaciteit op Schiphol zo efficiënt mogelijk worden benut ter versterking van de netwerkkwaliteit ten behoeve van de maatschappelijke en economisch waardevolle functie van Schiphol. In verband met de schaarste op Schiphol is openstelling van Lelystad Airport van wezenlijk belang.

9. Kunt u, als opdrachtgever van dit rapport, toelichten hoe het mogelijk is dat dit rapport al door de NOS kon worden ingezien, voordat het ter beschikking is gesteld aan de Tweede Kamer?

Antwoord 9. Het is mij onbekend hoe een conceptversie van het rapport kon worden ingezien door de NOS.

10. Bent u bereid om dit rapport per direct aan de Tweede Kamer toe te zenden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10. Dit rapport is thans definitief en is tegelijkertijd met onderhavige brief aan de Tweede Kamer toegezonden.

11. Hoe lang wilde u dit rapport aanvankelijk nog geheim houden?

Antwoord 11. Het geheim willen houden van een rapport is niet aan de orde. Een rapport dient eerst afgerond te zijn alvorens het aan de Tweede Kamer toegezonden kan worden. Voor de analyse was van belang precies te weten hoe de slotcoördinator de regels uit de slotverordening in de praktijk toepast bij een nieuwe luchthaven. Dit is een unieke situatie waar geen ervaring mee is. Ook zijn de resultaten van de analyse nog getoetst aan de VVR zoals goedgekeurd door de Europese Commissie op 24 september 2019. Definitieve afronding heeft daarom langer geduurd dan vooraf ingeschat.

12. Waarom wilde u dit rapport nog geheim houden?

Antwoord 12. Zie het antwoord op vraag 11.

13. Hoe plaatst u het lekken van dit rapport naar de pers, voordat de Tweede Kamer is geïnformeerd, binnen uw doelstelling om transparant met de buitenwereld te communiceren?

Antwoord 13. Zie het antwoord op vraag 11.

14. Hoe plaatst u het lekken van dit rapport naar de pers, voordat de Tweede Kamer is geïnformeerd, binnen uw doelstelling om het vertrouwen te herstellen inzake het dossier Lelystad Airport?

Antwoord 14. Zie het antwoord op vraag 11.

15. Kunt u deze vragen een voor een beantwoorden, zonder naar eerdere antwoorden te verwijzen?

Antwoord 15. In verband met de overlap van diverse vragen is bij een aantal vragen verwezen naar eerdere antwoorden.

[1] Kamerstuk 31 936, nr. 540, vergaderjaar 2018-2019