Vragen Van Raan & Wassenberg over de wijze waarop een vreedzame demon­stratie op Schiphol werd beëindigd en het verschil met de boeren­de­mon­straties


Schriftelijke vragen van de leden Wassenberg en Van Raan (Partij voor de Dieren) aan de ministers van Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken, over de wijze waarop een vreedzame demonstratie op Schiphol werd beëindigd en het verschil met de boerendemonstraties.

  1. Bent u bekend met het feit dat een vreedzame demonstratie op Schiphol georganiseerd door Greenpeace op 14 december 2019 hardhandig werd beëindigd?[1]
  2. Vindt u dat de burgemeester van Haarlemmermeer conform haar verplichting alles op alles heeft gezet om de demonstratie actief te faciliteren, in het licht van het grote aantal van tevoren vastgestelde verboden en voorschriften?[2] Zo ja, kunt u dat toelichten? Zo nee, waarom niet?
  3. Deelt u de mening dat een dergelijk aantal verboden en voorschriften buitenproportioneel is, aangezien de demonstranten zich netjes van tevoren hadden gemeld, de betoging professioneel was voorbereid en de politie en marechaussee hier derhalve rekening mee had kunnen houden in het waarborgen van de veiligheid op Schiphol Plaza? Zo nee, waarom niet?
  4. Wist u dat de demonstratie in Schiphol Plaza tot het ingrijpen van de marechaussee vreedzaam verliep en reizigers nauwelijks hinder ondervonden?
  5. Kent u het bericht van Amnesty International, waarin zij vermeldt dat de burgemeester van Haarlemmermeer haar boekje te buiten is gegaan door een vreedzame demonstratie op deze manier te beëindigen, omdat er geen sprake was van een serieuze bedreiging voor de veiligheid?[3]Wat is uw reactie daarop?
  6. Is u bekend dat op 18 december een ‘Winterconcert van KLM’ plaatsvond in Schiphol Plaza, waarbij tientallen mensen in het orkest en het publiek eromheen de hal bezetten?[4]
  7. Hoe verklaart u dat de demonstratie in Schiphol Plaza verboden werd terwijl het concert, waarbij eveneens een deel van de hal bezet werd door tientallen mensen, wel doorgang kan vinden?
  8. Op welke manier is het concert geen gevaar voor de veiligheid en de demonstratie wel?
  9. Deelt u de mening dat het buitenproportioneel was om deze demonstratie te beëindigen door activisten met wapenstokken te slaan, hardhandig weg te slepen, 26 demonstranten te arresteren en andere demonstranten in een bus te laden en op een afgelegen plek af te zetten (bestuurlijk te verplaatsen) en een gebiedsverbod van 48 uur op te leggen?
  10. Klopt het dat er ook journalisten zijn weggevoerd of gearresteerd?
  11. Waaruit blijkt dat de pers in alle vrijheid haar werk heeft kunnen doen tijdens het ingrijpen door de marechaussee?
  12. Kent u het bericht “Locoburgemeester over ingrijpen op Schiphol: Dit ging om veiligheid, niet om overlast”?[5]
  13. Wat is uw reactie op ontbrekende juridische onderbouwing van de gemeente Haarlemmermeer van het noodbevel, aangezien een Kamerbrief niet als juridische onderbouwing kan dienen?
  14. Wat is uw reactie op de uitspraak van hoogleraar staats- en bestuursrecht Jon Schilder dat een bestuurlijke verplaatsing niet kan plaatsvinden op basis van een noodbevel? Deelt u zijn conclusie dat er sprake is van wederrechtelijke vrijheidsberoving? Zo nee, waarom niet?
  15. Is het toegestaan om een gebiedsverbod van 48 uur op te leggen aan demonstranten op basis van een noodbevel? Kunt u dat toelichten?
  16. Deelt u de mening dat een gebiedsverbod van 48 uur opleggen aan demonstranten betekent dat hen wordt verboden te demonstreren, omdat het lokale gezag op de hoogte was van het feit dat de demonstratie de volgende dag op dezelfde plek verder zou gaan? Deelt u de mening dat dit een ernstige schending is van het grondrecht op demonstratie?
  17. Wist u dat demonstrerende boeren op 13 december jongstleden naar Eindhoven airport trokken met hun tractoren, voor flinke file zorgden op de A2 en een opstopping bij de parkeergarage van het vliegveld veroorzaakten, waardoor passagiers hun vlucht misten?[6]
  18. Kunt u bevestigen dat deze demonstratie van boeren van tevoren niet was aangemeld?
  19. Deelt u de mening dat het onbegrijpelijk is dat de burgemeester van Eindhoven niet ingreep bij deze onaangekondigde demonstratie waarbij grote overlast en een verkeersopstopping veroorzaakt werd?
  20. Deelt u de mening dat het onbegrijpelijk is dat de politie deze onaangekondigde demonstratie zelfs faciliteerde door de wegen af te sluiten om de trekkers erdoor te laten?
  21. Hoe beoordeelt u de handelwijze van het lokale gezag in Eindhoven in het licht van het standpunt van het kabinet, bij monde van vicepremier Schouten, dat “In Nederland geldt: als je je stem wil laten horen, dan kan dat. Maar doe het wel op een manier dat je andere mensen er niet mee raakt of schaadt” en vicepremier De Jonge dat “boeren wel rekening moeten houden met andere mensen […] als je ervoor zorgt dat een vliegveld onbereikbaar is… Wie dien je er eigenlijk mee en wie denk je er dan mee te overtuigen?”?[7]
  22. Deelt u de mening dat er sprake is van grote verschillen tussen het toestaan en faciliteren van klimaat- en boerendemonstraties en het gedogen van overtredingen?
  23. Deelt u de mening dat er sprake is van rechtsongelijkheid in het handhaven van de rechtsorde met betrekking tot klimaat- en boerendemonstraties? Wat bent u van plan hieraan te doen?

[1] https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4955896/schiphol-hardhandig-optreden-marechaussee-klimaatactie-greenpeace

[2] https://www.greenpeace.org/nl/klimaatverandering/29973/waarom-wij-gaan-demonstreren-op-schiphol-ondanks-bezwaren-van-de-gemeente/ zie het bezwaarschrift voor een opsomming van verboden en voorschriften

[3] https://twitter.com/amnestynl/status/1205876228579876864

[4] https://twitter.com/markduursma/status/1207289537166270465

[5] https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/15/dit-ging-om-veiligheid-niet-om-overlast-a3983952

[6] https://www.ad.nl/binnenland/vakantie-in-knel-door-boze-boeren-reizigers-eindhoven-airport-missen-vlucht~ac42f3ac/

[7] Idem